Tổ yến, tổ của chim yến, tiếng Hán Việt là “yến sào”, được ví von là “vàng trắng”, “trứng cá Caviar phương Đông”, là một trong 10 món ăn đắt nhất thế giới. Tổ yến được người Trung Quốc sử dụng từ thời nhà Đường, được ghi nhận trong các tài liệu Đông Y (Bản Thảo Cương Mục, Bản Thảo Cầu Chân, Bản Thảo Tái Tân, …) là vị thuốc quý có tác dụng đại bổ nguyên khí, nhuận phế dưỡng âm, trị hư lao, là vị thuốc cực bình cực mỹ trong các loại thuốc  đông y, có thể sử dụng quanh năm, là vị thuốc bổ chỉ dành riêng cho vua chúa.

Căn cứ Trung Dược Đại Từ Điển, tổ yến là vị thuốc có: tính bình, vị ngọt,

  • Quy kinh: phế , vị, thận
  • Công năng : dưỡng âm nhuận táo, ích khí bổ trung.
  • Chủ trị: Trị hư tổn, lao sái, ho đàm suyễn, thổ huyết, kiết lị kinh niên, sốt rét kinh niên, buồn nôn phản vị.
  • Cách dùng: chưng cách thuỷ
  • Kiêng kỵ: Người biểu tà, tỳ vị hư hàn không dùng

 

 

Căn cứ tài liệu “International Trade Swiftlet Nests with Special Reference to Hong Kong” của Lau, Amy S.M và Melville, David S. (1994), chim Collocalia có 30 loài, tuy nhiên chỉ có bốn loài có thể cho tổ yến gồm hai loài chim cho tổ yến trắng là Collocalia  Fuciphaga và Collocalia Germani, và hai loài cho tổ yến đen là Collocalia Maxima (Yến tổ đen) và Collocalia Unicolor (Yến Ấn Độ).Theo “Yến sào và đời sống chim yến hàng” của Phó Tiến Sĩ Nguyễn Quang Phách (1999), Collocalia Germani được xem là 1 phân loài của Collocalia  Fuciphaga nên 3 loài chim yến cho tổ ăn được gồm: Tổ của Collocalia Unicolor (Yến Ấn Độ) được làm bằng nước bọt, cỏ, rêu, lông. Tổ của Collocalia Maxima (Yến tổ đen) được làm bằng nước bọt và lông. Tổ yến trắng của Collocalia  Fuciphaga và Collocalia Germani được làm bằng nước bọt . Vì là tổ yến trắng nên tổ của chim yến Hàng có thể được làm sạch hoàn toàn bằng nước sạch và nhíp, không cần phải sử dụng hoá chất tẩy trắng.

Miếu tổ nghề khai thác yến đảo của Việt Nam được xây dựng tại cù lao chàm Hội An vào năm 1848 (thời vua Tự Đức), được xếp hạng di tích quốc gia từ năm 2006. Ngày mùng 10 tháng 3 Âm Lịch hàng năm, lễ tế tổ nghề khai thác yến sào được tổ chức tại miếu này. Tổ yến đảo Hội An được phân loại theo trọng lượng:

1.    Yến Quang: tổ yến màu trắng, nặng trên 10 gram, có ít tạp chất

2.    Yến Thiên: tổ yến màu trắng, nặng trên 9 gram

3.    Yến Bài: tổ yến màu trắng đục, nặng trên 6 gram

Nghề khai thác yến nhà được đề cập ở Việt Nam vào năm 2004 trên báo Tuổi Trẻ, được xem như 1 nghề chính thức từ khi Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam ban hành Thông Tư 35 vào ngày 22 tháng 7 năm 2013. Xã Tam Thôn Hiệp của huyện Cần Giờ, TP.HCM được chủ nhà yến các nơi thừa nhận là Làng Yến Đầu Tiên của Việt Nam với số lượng nhà yến được đầu tư nhiều nhất và chuyên nghiệp nhất Việt Nam từ 2013.

 

Nghề khai thác tổ yến trong nhà bắt đầu từ Indonesia hơn 100 năm nay, và bắt đầu lan truyền mạnh trong các nước Đông Nam Á từ sau 1997. Khác hẳn với các ngành nông nghệp khác, để nuôi yến thì chủ nhà yến chỉ việc xây dựng nhà yến với  2 phần cơ bản: phần nhà xây thô và phần trang thiết bị dẫn dụ chim yến. Chủ nhà yến không cho chim yến ăn bất cứ thứ gì và cũng không hề phải chăm sóc chim yến, vì vậy nghề nuôi yến được người Malaysia ví như nghề xây khách sạn cho chim yến ở, nghề khai thác tổ yến cũng giống như vệ sinh khách sạn. Khác hẳn với việc giết cá mập để lấy vi cá, việc tiêu thụ tổ yến giúp chim yến ngày càng được quý trọng và bảo vệ nhiều hơn.

 

 

 

Nội Dung Liên Quan

  • img

    Yến Sào Việt Nam Yến Quân

    Yến Sào Việt Nam Yến Quân là thương hiệu được xây dựng vào ngày 05/05/2013 bởi chủ nhà yến lớn nhất huyện Cần Giờ và chủ sở hữu 1 trong 10 nhà yến h...

  • img

    Trung Tâm Triển Lãm Yến Sào Việt Nam

    Trung Tâm Triển Lãm Yến Sào Việt Nam là dự án mang lại lợi nhuận cho nhà đầu tư bằng cách giúp chủ nhà yến Việt Nam bán yến với giá cao, gi&uacu...

2 Nội Dung